System Zarządzania Energią wg normy ISO 50001 powstał odpowiedzi na potrzeby i wymagania współczesnego rynku, na którym efektywne zarządzanie energią stanowi rzeczywisty wyznacznik rozwoju oraz kluczowy element przyczyniający się do ochrony środowiska naturalnego. Wzorowany jest na systemie zarządzania środowiskiem ISO 14001.
Norma ISO 50001 została opublikowana w 2011 roku, a podstawą do jej stworzenia był standard BS EN 16001 z 2009 roku. 21 sierpnia 2018 roku opublikowane zostało nowe wydanie normy ISO 50001:2018 Energy management systems - Requirements with guidance for use, które zastąpiło normę z 2011 roku. Nowelizacja dostosowała treść normy do struktury HLS, co ułatwia integrację z normami ISO 14001 i ISO 9001.
Istotą systemu jest zidentyfikowanie obszarów znaczącego zużycia energii oraz wymagań prawnych i innych, które mają zastosowanie do tych obszarów, a także odpowiednie zarządzanie zużyciem energii w tych obszarach. Podstawowym zadaniem normy jest osiąganie i poprawa efektywności energetycznej w sposób, który pozwala na wykazanie realnych i mierzalnych efektów (w tym ekonomicznych) przyjętych rozwiązań.
Wśród podstawowych rezultatów funkcjonowania systemu zarządzania energią, od początku jego funkcjonowania, wymieniane są: wzrost efektywności energetycznej procesów, zmniejszenie kosztów związanych z energią i redukcja emisji gazów cieplarnianych. Efektem funkcjonowania SZEn w organizacji jest zatem obniżenie kosztów powstawania wyrobów lub usług oraz redukcja ich śladu węglowego, poprzez ograniczenie jednostkowego zużycia energii.
W ostatnich latach rożnie znaczenie wpływu gospodarki energetycznej organizacji na środowisko naturalne, w tym klimat. Środowiskowy aspekt zarządzania energią staje się ważnym elementem polityki CSR, jak również pomaga w kształtowaniu pozytywnego wizerunku marki.
Wdrożenie, certyfikacja i utrzymanie SZEn wg ISO 50001 przynosi szereg korzyści dla organizacji, takich jak: