System Zarządzania Środowiskowego wg normy ISO 14001 jest wzorowany na Systemie Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Model systemu oparty jest na zasadzie ciągłego doskonalenia. Zasady ISO 14001 stanowią również część wymagań systemu ekozarządzania i audytu EMAS. EMAS (ang. EcoManagement and Audit Scheme) to system certyfikacji środowiskowej, funkcjonujący w oparciu o Rozporządzenie Parlamentu UE.
Zapytanie ofertowe ISO 14001, ISO 45001, ISO50001
Pierwszy międzynarodowy standard zarządzania środowiskiem, BS 7750, został opublikowany w 1992 roku. W 1993 roku rozporządzeniem Rady EWG 1836/93 ogłoszono zasady funkcjonowania Systemu Ekozarządzania i Audytu EMAS. W 1996 roku na bazie BS 7750 powstała również norma ISO 14001.
Z założenia systemy zarządzania środowiskowego (SZŚ) wg ISO 14001 i EMAS są systemami dobrowolnymi, tzn. przyjmowanymi dobrowolnie przez organizacje jako obowiązek do stosowania. Wyjątek stanowią Organizacje Odzysku Sprzętu Elektrycznego i Elektronicznego, dla których wdrożenie i utrzymywanie ISO 14001 lub EMAS jest wymagane (na podstawie Art. 61 Ust. 3 Ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym).
Wdrażanie EMAS jest również jednym ze sposobów realizacji zadań jednostek sektora publicznego w zakresie efektywności energetycznej (na podstawie Art. 6 Ust. 1 Pkt. 5 Ustawy o efektywności energetycznej).
Norma ISO 14001 oraz System Ekozarządzania i Audytu EMAS przeznaczone są dla wszystkich organizacji, niezależnie od rodzaju i wielkości. Mogą być stosowane w różnych warunkach geograficznych, kulturowych i społecznych. Nie jest wymagane wdrożenie innych systemów zarządzania. Znajdą zastosowanie w każdej organizacji, która zamierza:
ustanowić, wdrożyć i utrzymywać System Zarządzania Środowiskowego
postępować zgodnie z ustaloną przez siebie polityką środowiskową
ograniczyć negatywne oddziaływanie na środowisko
wykazać zgodność z wymaganiami SZŚ poprzez samoocenę i własną deklarację oraz poprzez potwierdzenie przez strony trzecie – w tym przez akredytowane jednostki certyfikujące w procesie certyfikacji
budować wizerunek organizacji odpowiedzialnej społecznie i środowiskowo
ISO 14001 i EMAS mogą być stosowane osobno lub w powiązaniu z innymi systemami zarządzania. Zawierają wymagania, które mogą być w sposób obiektywny auditowane i wymagają zaangażowania wszystkich służb na wszystkich szczeblach organizacyjnych, zwłaszcza najwyższego kierownictwa.
Przedsiębiorstwa przystępujące do systemu EMAS nie muszą posiadać certyfikatu ISO 14001, nie mniej jednak muszą wdrożyć zasady systemu zarządzania środowiskowego wg ISO 14001, które stanowią część wymagań rozporządzenia EMAS.
Zarówno ISO 14001 jak i EMAS oparte są na tych samych założeniach. Ich istotą jest zidentyfikowanie aspektów środowiskowych występujących w Organizacji oraz wymagań prawnych i innych, które mają zastosowanie do tych aspektów. Podstawowym zadaniem jest wspomaganie obszaru zarządzania ochroną środowiska, jak również zapobieganie zanieczyszczeniom w sposób uwzględniający potrzeby społeczno-ekonomiczne.
Wdrożenie systemu zarządzania środowiskowego w oparciu o wymagana normy ISO 14001 można traktować jako krok w kierunku rejestracji w systemie EMAS. Zasadnicza różnica miedzy EMAS a ISO 14001 ogranicza się do obowiązku publikowania deklaracji środowiskowej oraz podejścia do zgodności z prawem.
Organizacja chcąca przystąpić do systemu zobowiązuje się do:
System EMAS jest unijnym instrumentem wprowadzonym w życie Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1221 z dn. 25 listopada 2009r. w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie (EMAS). Obecnie przywołane Rozporządzenie uległo zmianie w kilku kluczowych elementach wymagań bezpośrednich dla Organizacji chcących przystąpić do systemu EMAS. Zmiany wynikają z nowego wydania normy systemu zarządzania środowiskowego ISO 14001:2015 i zostały opisane w Rozporządzeniu Komisji (UE) 2017/1505 zmieniającego załączniki I, II i III do Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1221/2009 w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarzadzania i audytu we Wspólnocie (EMAS), jak również wynikającą ze zmiany wymagań w odniesieniu do załącznika IV „Sprawozdawczość w zakresie środowiska” opisanego Rozporządzeniem Komisji (UE) 2018/2026 z dnia 19 grudnia 2018 r. zmieniającego załącznik IV do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1221/2009 w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie (EMAS).
Norma ISO 14001 oraz System Ekozarządzania i Audytu EMAS przeznaczone są dla wszystkich organizacji, niezależnie od rodzaju i wielkości. Mogą być stosowane w różnych warunkach geograficznych, kulturowych i społecznych. Nie jest wymagane wdrożenie innych systemów zarządzania. Znajdą zastosowanie w każdej organizacji, która zamierza:
ustanowić, wdrożyć i utrzymywać System Zarządzania Środowiskowego
postępować zgodnie z ustaloną przez siebie polityką środowiskową
ograniczyć negatywne oddziaływanie na środowisko
wykazać zgodność z wymaganiami SZŚ poprzez samoocenę i własną deklarację oraz poprzez potwierdzenie przez strony trzecie – w tym przez akredytowane jednostki certyfikujące w procesie certyfikacji
budować wizerunek organizacji odpowiedzialnej społecznie i środowiskowo
ISO 14001 i EMAS mogą być stosowane osobno lub w powiązaniu z innymi systemami zarządzania. Zawierają wymagania, które mogą być w sposób obiektywny auditowane i wymagają zaangażowania wszystkich służb na wszystkich szczeblach organizacyjnych, zwłaszcza najwyższego kierownictwa.
Przedsiębiorstwa przystępujące do systemu EMAS nie muszą posiadać certyfikatu ISO 14001, nie mniej jednak muszą wdrożyć zasady systemu zarządzania środowiskowego wg ISO 14001, które stanowią część wymagań rozporządzenia EMAS.
