ISO 9001:2026 – Phiên bản mới chính thức ban hành và định hướng chuyển đổi cho doanh nghiệp
ISO 9001 là tiêu chuẩn quốc tế về hệ thống quản lý chất lượng (Quality Management System – QMS), được áp dụng rộng rãi bởi các tổ chức thuộc nhiều lĩnh vực và quy mô khác nhau. Phiên bản ISO 9001:2026 được công bố ngày 16/09/2026, thay thế ISO 9001:2015, đồng thời kế thừa nền tảng của phiên bản trước và cập nhật, làm rõ một số yêu cầu để phù hợp hơn với bối cảnh hoạt động hiện nay.
ISO 9001:2026 không tạo ra một khuôn khổ quản lý chất lượng hoàn toàn mới mà tập trung tăng cường tính rõ ràng, khả năng áp dụng và sự gắn kết giữa hệ thống quản lý chất lượng với định hướng, bối cảnh và hoạt động của tổ chức. Phiên bản mới cũng áp dụng Harmonized Structure mới nhất, tạo nền tảng thuận lợi cho việc tích hợp với các hệ thống quản lý ISO khác.
1. Xem xét biến đổi khí hậu trong bối cảnh của tổ chức
ISO 9001:2026 yêu cầu tổ chức xem xét liệu biến đổi khí hậu có phải là vấn đề liên quan đến bối cảnh của tổ chức hay không. Khi có liên quan, tổ chức cần xem xét vấn đề này trong hệ thống quản lý chất lượng và các quá trình liên quan.
2. Tăng cường vai trò lãnh đạo, văn hóa chất lượng và hành vi đạo đức
Phiên bản mới nhấn mạnh hơn trách nhiệm của lãnh đạo trong xây dựng văn hóa chất lượng, hành vi đạo đức và thúc đẩy cải tiến liên tục. Điều này giúp tăng cường sự gắn kết giữa hệ thống quản lý chất lượng, con người và định hướng của tổ chức.
3. Làm rõ tư duy dựa trên rủi ro và cơ hội
Các yêu cầu về rủi ro và cơ hội được cơ cấu rõ ràng hơn, giúp tổ chức chủ động nhận diện, xử lý và theo dõi các yếu tố có thể ảnh hưởng đến kết quả dự kiến của hệ thống. Cách tiếp cận này hỗ trợ doanh nghiệp đưa quản lý rủi ro và cơ hội vào hoạt động hoạch định và ra quyết định.
4. Tăng cường quản lý thay đổi
ISO 9001:2026 làm rõ hơn việc hoạch định, truyền đạt, theo dõi và đánh giá các thay đổi trong tổ chức và hệ thống quản lý chất lượng. Điều này giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn tác động của thay đổi và duy trì tính phù hợp, hiệu lực của hệ thống.
5. Tăng cường sử dụng dữ liệu, thông tin và tri thức
Phiên bản mới nhấn mạnh việc sử dụng dữ liệu, thông tin và tri thức của tổ chức để hỗ trợ ra quyết định, đánh giá kết quả và cải tiến hệ thống quản lý chất lượng. Qua đó, doanh nghiệp có thể tăng cường việc ra quyết định dựa trên bằng chứng và thông tin phù hợp.
6. Nâng cao nhận thức và thúc đẩy cải tiến liên tục
Yêu cầu về nhận thức được mở rộng, bao gồm văn hóa chất lượng, đồng thời tiếp tục nhấn mạnh cải tiến liên tục. Điều này giúp nâng cao sự tham gia và nhận thức của người lao động đối với chất lượng và hiệu quả của hệ thống.
7. Áp dụng Harmonized Structure và làm rõ phụ lục hướng dẫn
ISO 9001:2026 áp dụng Harmonized Structure mới nhất, đồng thời bổ sung Annex A nhằm làm rõ các khái niệm, thuật ngữ và ý định của các yêu cầu trong tiêu chuẩn. Điều này giúp người sử dụng hiểu rõ hơn cách diễn giải và áp dụng các yêu cầu, đồng thời hỗ trợ việc tích hợp ISO 9001 với các hệ thống quản lý ISO khác.
Việc chuyển đổi sang ISO 9001:2026 không chỉ là cập nhật tài liệu mà còn là cơ hội để doanh nghiệp rà soát lại tính phù hợp, hiệu lực và sự gắn kết của hệ thống quản lý chất lượng với định hướng hoạt động của tổ chức.
Doanh nghiệp đang áp dụng ISO 9001:2015 có thể chủ động thực hiện theo các bước sau:
1. Tìm hiểu các yêu cầu mới
Nghiên cứu ISO 9001:2026 và xác định những yêu cầu có liên quan đến hoạt động, sản phẩm, dịch vụ và hệ thống quản lý hiện tại.
2. Thực hiện đánh giá khoảng cách (Gap Analysis)
So sánh hệ thống quản lý chất lượng hiện tại với ISO 9001:2026 để xác định các nội dung cần bổ sung, điều chỉnh hoặc cải tiến.
3. Rà soát hệ thống quản lý chất lượng
Tập trung xem xét bối cảnh tổ chức, các bên quan tâm, biến đổi khí hậu, rủi ro và cơ hội, vai trò lãnh đạo, văn hóa chất lượng, quản lý thay đổi, dữ liệu và tri thức của tổ chức.
4. Cập nhật và triển khai
Điều chỉnh các quá trình, tài liệu, mục tiêu, chỉ số và các hoạt động liên quan theo yêu cầu của phiên bản mới.
5. Đào tạo và nâng cao nhận thức
Cập nhật kiến thức cho lãnh đạo, chủ quá trình, người lao động và đội ngũ đánh giá viên nội bộ về những thay đổi có liên quan đến vai trò và trách nhiệm của họ.
6. Đánh giá nội bộ và chuẩn bị đánh giá chuyển đổi
Đánh giá mức độ sẵn sàng của hệ thống trước khi thực hiện đánh giá chuyển đổi với tổ chức chứng nhận.
ISO 9001:2026 đã được công bố và thay thế ISO 9001:2015. Tuy nhiên, các tổ chức đang được chứng nhận theo ISO 9001:2015 sẽ thực hiện chuyển đổi theo lộ trình chuyển đổi áp dụng.
Theo tài liệu tham khảo, thời gian chuyển đổi được nêu là 36 tháng kể từ ngày công bố phiên bản mới. Doanh nghiệp đang sở hữu chứng nhận ISO 9001:2015 nên chủ động trao đổi với tổ chức chứng nhận để xác định thời điểm và phương án chuyển đổi phù hợp.
Việc chuyển đổi sang ISO 9001:2026 là cơ hội để doanh nghiệp rà soát và nâng cao hiệu quả của hệ thống quản lý chất lượng, đồng thời tăng khả năng thích ứng với những thay đổi trong môi trường hoạt động.
Một số giá trị chính gồm:
Tạo thuận lợi cho việc tích hợp với các hệ thống quản lý ISO khác.
Quá trình chuyển đổi sang ISO 9001:2026 là cơ hội để doanh nghiệp không chỉ đáp ứng các yêu cầu mới của tiêu chuẩn mà còn rà soát lại hiệu quả thực tế của hệ thống quản lý chất lượng.
TÜV NORD Vietnam sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi sang ISO 9001:2026, từ việc tìm hiểu những thay đổi của phiên bản mới, đánh giá mức độ sẵn sàng của hệ thống quản lý chất lượng đến chuẩn bị cho hoạt động đánh giá chuyển đổi.
Liên hệ TÜV NORD Vietnam để tìm hiểu thêm về quá trình đánh giá và chứng nhận ISO 9001:2026.