MENU

 

System Zarządzania Energią wg normy ISO 50001 powstał odpowiedzi na potrzeby i wymagania współczesnego rynku, na którym efektywne zarządzanie energią stanowi rzeczywisty wyznacznik rozwoju oraz kluczowy element przyczyniający się do ochrony środowiska naturalnego. Wzorowany jest na systemie zarządzania środowiskiem ISO 14001. Model systemu oparty jest na zasadzie ciągłego doskonalenia.

 

Historia

Norma ISO 50001 została opublikowana w 2011 roku, a podstawą do jej stworzenia był standard BS EN 16001 z 2009 roku. 21 sierpnia 2018 roku opublikowane zostało nowe wydanie normy ISO 50001:2018 Energy management systems -- Requirements with guidance for use, które zastąpiło normę z 2011 roku. Nowelizacja dostosowała treść normy do struktury HLS, co ułatwia integrację z normami ISO 14001 i ISO 9001.

Dla kogo jest ISO 50001?

Norma ISO 50001 przeznaczona jest dla wszystkich organizacji, niezależnie od rodzaju i wielkości. Może być stosowana w różnych warunkach geograficznych, kulturowych i społecznych. Nie jest wymagane wdrożenie innych systemów zarządzania. Znajdzie zastosowanie w każdej organizacji, która zamierza:

  • ustanowić, wdrożyć i utrzymywać System Zarządzania Energią; 
  • postępować zgodnie z ustaloną przez siebie polityką energetyczną; 
  • poprawić efektywność energetyczną; 
  • zmniejszyć emisję gazów cieplarnianych; 
  • wykazać zgodność z normą poprzez potwierdzenie przez strony trzecie (proces certyfikacji); 
  • budować wizerunek organizacji odpowiedzialnej społecznie i środowiskowo;

SZEn jest szczególnie ważny w przypadku funkcjonowania organizacji w energochłonnej gałęzi przemysłu lub w przypadku konieczności sprostania regulacjom prawnym dotyczącym emisji gazów cieplarnianych.

Norma ISO 50001 może być stosowana osobno lub w powiązaniu z innymi systemami zarządzania. Zawiera wymagania, które mogą być w sposób obiektywny auditowane i co warte podkreślenia zawiera wymagania dotyczące efektów działalności energetycznej. Jest to norma wymagająca zaangażowania wszystkich służb na wszystkich szczeblach organizacyjnych, zwłaszcza najwyższego kierownictwa.

Zadania i cele ISO 50001

Istotą systemu jest zidentyfikowanie obszarów znaczącego zużycia energii oraz wymagań prawnych i innych, które mają zastosowanie do tych obszarów, a także odpowiednie zarządzanie zużyciem energii w tych obszarach. Podstawowym zadaniem normy jest osiąganie i poprawa efektywności energetycznej w sposób, który pozwala na wykazanie realnych i mierzalnych efektów (w tym ekonomicznych) przyjętych rozwiązań.

Wśród podstawowych rezultatów funkcjonowania systemu zarządzania energią, od początku jego funkcjonowania, wymieniane są: wzrost efektywności energetycznej procesów, zmniejszenie kosztów związanych z energią i redukcja emisji gazów cieplarnianych. Efektem funkcjonowania SZEn w organizacji jest zatem obniżenie kosztów powstawania wyrobów lub usług oraz redukcja ich śladu węglowego, poprzez ograniczenie jednostkowego zużycia energii.

W ostatnich latach rożnie znaczenie wpływu gospodarki energetycznej organizacji na środowisko naturalne, w tym klimat. Środowiskowy aspekt zarządzania energią staje się ważnym elementem polityki CSR, jak również pomaga w kształtowaniu pozytywnego wizerunku marki.

Korzyści dla organizacji

Wdrożenie, certyfikacja i utrzymanie SZEn wg ISO 50001 przynosi szereg korzyści dla organizacji, takich jak:

  • redukcja kosztów wytwarzania wyrobów i usług oraz niższe opłaty za energię i jej nośniki 
  • zmniejszenie ryzyka związanego z bezpieczeństwem energetycznym 
  • poprawa wizerunku przedsiębiorstwa poprzez redukcję emisji gazów cieplarnianych i zmniejszanie niekorzystnego oddziaływania na środowisko 
  • spełnienie wymagań klientów lub dodatkowe punkty w zapytaniach ofertowych i postępowaniach przetargowych 
  • atut marketingowy w postaci certyfikatu ISO 50001 
  • dla dużych firm: zwolnienie z obowiązku przeprowadzania audytu energetycznego przedsiębiorstwa 
  • dla przedsiębiorstw energochłonnych: możliwość zwolnienia od akcyzy czynności podlegających opodatkowaniu, których przedmiotem są wyroby węglowe lub gazowe przeznaczone do celów opałowych 
  • dla drukarni: znaczące ułatwienie w uzyskaniu znaku Blue Angel według DE-UZ 195 „Printed Matter”

Informacja w odniesieniu do wymagań normy ISO 50001:2018

Informujemy, że 21.08.2018 opublikowane zostało wydanie normy ISO 50001:2018 Energy management systems - Requirements with guidance for use. Zastępuje ono dotychczas obowiązujące wydanie. IAF (International Acreditation Forum) ustaliło trzyletni okres przejściowy dla wdrożenia wymagań normy ISO 50001:2018 tj. do dnia 21 sierpnia 2021 r. W związku z powyższym, wszystkie certyfikaty potwierdzające zgodność z normą ISO 50001:2011, wydane przez akredytowane jednostki certyfikujące stracą ważność z końcem okresu przejściowego, tj. 21 sierpnia 2021 r.

Po 18 miesiącach od daty opublikowania powyższej normy, tj. od 21 lutego 2020 r., nastąpi zaprzestanie prowadzenia auditów, w tym auditów początkowej certyfikacji, nadzoru i ponownej certyfikacji, na zgodność z wymaganiami normy ISO 50001:2011.

Oznacza to, że organizacja wnioskująca o certyfikację powinna spełniać wymagania nowego wydania normy jeśli audit odbędzie się po 21.02.2020 r. Audity nadzoru i ponownej certyfikacji po tym terminie będą prowadzone także wg nowego wydania normy bez względu na stan przygotowania audytowanej organizacji do spełniania wymagań normy ISO 50001:2018. W czasie takiego auditu, w organizacji mającej system wg starego wydania normy, auditorzy będą oceniać spełnianie wymagań obu wydań norm. Zgodność z ISO 50001:2011 będzie wnioskowała utrzymaniem dotychczasowego certyfikatu. W raporcie z auditu będą zawarte także spostrzeżenia auditorów dotyczące niespełniania wymagań ISO 50001:2018. Te spostrzeżenia nie będą miały wpływu na wynik auditu. Sądzimy, że taka praktyka pomoże naszym klientom w dostosowaniu systemu do nowego wydania normy.

Przejście na wymagania nowej normy może nastąpić podczas auditu ponownej certyfikacji (recertyfikacji), auditu nadzoru lub auditu dodatkowego, które będą przeprowadzone w okresie przejściowym. Nowe wydanie zawiera nowe wymagania, które muszą być podczas auditu ocenione. Wymaga to zwiększenia nakładu czasu auditowego w czasie auditu przejścia.

Dodatkowy nakład czasu dla auditu przejścia jest zdefiniowany w następujący sposób:

  • 10 % czasu trwania, jednak nie mniej niż 2 godziny na miejscu, podczas auditu ponownej certyfikacji
  • 20 % czasu trwania, jednak nie mniej niż 4 godziny na miejscu, podczas auditu nadzoru

czas trwania w ramach auditu dodatkowego jest ustalany indywidualnie.

Polski Komitet Normalizacyjny opublikował Normę PN-EN ISO 50001:2018-09 (wersja angielska).

W przypadku zainteresowania ofertą na certyfikację bądź szkoleniami z ISO 50001:2018 prosimy o kontakt.

 

Katarzyna Gibaszewska

Manager ds. certyfikacji
tel. kom. +48 695 301 035

+48 32 786 46 22

k.gibaszewska@tuv-nord.pl

Mariusz Gołąb

Manager ds. certyfikacji
tel. kom. +48 603 890 664

+48 32 786 46 47

m.golab@tuv-nord.pl